Kötü bir gece uykusundan sonra zihninizi zinde tutmanın ne kadar zor olduğunu hiç fark ettiniz mi? Yeni bir çalışma, bunun şaşırtıcı bir nedenine işaret ediyor: Beyin, uyanıkken bile kısa süreliğine uyku benzeri bir temizleme moduna geçebilir. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ndeki (MIT) araştırmacılar, kötü uykudan sonra dikkatte yaşanan kısa süreli aksaklıkların, genellikle derin uykuya özgü bir süreç olan beyindeki sıvının ani hareketlerinden kaynaklandığını söylüyor. Beyin omurilik sıvısı (BOS) adı verilen bu sıvı, gün boyunca biriken atıkları temizlemeye yardımcı olur. Uyku sırasında, bu temizleme sistemi düşünmeyi engellemeden çalışır. Ancak araştırmanın bulgularına göre, insanlar yeterince uyumadığında beyin, uyanıkken bu sistemi aktive etmeye çalışabilir ve bunun sonucunda dikkat azalır.

Araştırmacılar, 26 gönüllüyü inceledi ve her kişiyi iki kez test etti: bir kez uykusuz bir gecenin ardından ve bir kez de tam bir gece uykusunun ardından. Ertesi sabah, katılımcılar fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) tarayıcısının içinde yatarken dikkat testlerini tamamladılar. Araştırmacılar, BOS'un beyne giriş ve çıkışını, ayrıca kalp atış hızını, nefes almayı ve göz bebeği boyutunu takip ettiler. Dikkat testleri sırasında, katılımcıların görsel veya ses sinyallerine hızlı bir şekilde yanıt vermeleri gerekiyordu. Uykusuz kaldıklarında daha yavaş tepki verdiler ve bazen sinyalleri tamamen kaçırdılar. Dikkat her kaybolduğunda aynı örüntü ortaya çıktı; beyin omurilik sıvısı beyinden dışarı aktı, kalp atış hızı ve solunum yavaşladı, göz bebekleri küçüldü, dikkat geri geldiğinde, sıvı tekrar içeri aktı.

MIT'den Laura Lewis; "Uykusuz kaldığınızda, beyin omurilik sıvısı (BOS) dalgaları normalde göremeyeceğiniz uyanıklık anlarına girmeye başlar. Ancak bu durum, dikkat kaybıyla birlikte gelir; bu sıvı akışı dalgasının olduğu anlarda dikkat azalır. Sonuçlar, dikkatin kaybolduğu anda bu sıvının aslında beyinden dışarı atıldığını ve dikkat geri geldiğinde tekrar içeri çekildiğini gösteriyor," diye açıkladı Lewis. Baş yazar, MIT'den Zinong Yang, beynin kısa süreliğine uyku benzeri bir duruma geçerek uyku kaybından kurtulmaya çalışıyor olabileceğini söyledi.

Makalenin/Haberin İngilizce versiyonuna buradan ulaşabilirsiniz.
Haber Yayınlanma Tarihi : 23.01.2026

---

Haberi Sosyal Medyada Paylaş:

Endometriozis, Tip 2 Diyabet Riskini Artırıyor

Yeni bir araştırma, milyonlarca kadını etkileyen iki durum arasında şaşırtıcı bir bağlantı kuruyor. Yeni bir çalışma, endometriozisli kadınların tip 2 diyabet geliştirme riskinin %46 daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. George Mas... Devamını oku

Araştırmacılar, Yeni Deneysel Nabız Oksimetresinin Cilt Tonundan Bağımsız Olarak Doğru Ölçüm Yaptığını Söylüyor

Nabız oksimetreleri, COVID-19 pandemisi sırasında doktorların solunum yolu enfeksiyonunun hastaların ihtiyaç duyduğu oksijeni alıp almadığını belirlemek için parmak klipsli cihazları kullanmasıyla yaygın olarak tanındı. Ancak cilt t... Devamını oku

Doktor/Hasta Görüşmelerinde 'Normal' Yaklaşımı Ters Tepebilir

Araştırmacılar, olumlu bir hasta yaklaşımının bazen doktorların hastalara sunabileceği en kötü şey olabileceğini söylüyor. Bir araştırmaya göre, hastalar, doktorun semptomlarının "normal" olduğunu söyleyerek onları rahatlatmas�... Devamını oku